• Kesin hiperhidroz (aşırı terleme) tanısı varsa, kendi kendine iyileşme şansı nedir?
Hiperhidroz tanısı almış kişilerde, hiperhidrozun kendi kendine iyileşmesi söz konusu değildir. Ancak eğer hiperhidroz başka bir hastalığa bağlı olarak ortaya çıkıyorsa (ikincil hiperhidroz ), söz konusu hastalığın iyileşmesi ya da tedavisi ile geçebilmektedir.

• Ameliyattan önce terlemenin altındaki neden araştırılacak mı?
İlgili branş hekimleri gereğinde (Dahiliye, Kardiyoloji, ve gerektiğinde Psikyatri ve Onkoloji), gerekli konsültasyonları yaparak diğer olası hiperhidroz nedenlerini araştıracaktır.

• Ameliyatın etkisi ne zaman başlar?
Ameliyatın etkisi ameliyat sırasında, sinirin kesilmesi veya sinire klips takılması ile hemen başlar (ilk 10 dk içerisinde). Ameliyat sırasında ellerin kuruduğu farkedilir ve aynı zamanda sempatik baskının kalkması sonucunda ellerdeki damarlar genişlediği için oksijenlenmeleri artar ve ısınırlar. Hasta ameliyattan aşırı terleme sorununundun kurtulmuş olarak uyanır.

• ETS tekniğin başarı oranı nedir?
Yüzün aşırı terlemesi ve/veya kızarmasında; %95-%99 oranında(Ameliyatı olan her 100 kişiden 95-99’unda sonuç başarılıdır)
Ellerin aşırı terlemesinde; %90-%95 oranında (Ameliyatı olan her 100 kişiden 90-95’inde sonuç başarılıdır.)
Koltuk altlarının aşırı terlemesinde; %90 oranında (Ameliyatı olan her 100 kişiden 90’ında sonuç başarılıdır.)
Ayakların aşırı terlemesinde; %50 oranında başarılıdır. (Ameliyatı olan her 100 kişiden 50’sinde sonuç başarılıdır.)

• ETS, yeni bir terleme ameliyatı tekniği midir? Bilimsel olarak kanıtlanmış bir yöntem midir? (1, 2)
Klasik açık tekniğin çok daha önceden yapılmasına karşın, ETS yöntemi 1994-1995 yıllarından beri bilimsel yayınlarda bildirilmeye başlanmıştır. Günümüzde ise çok yaygın olarak kullanılmaktadır.

• İsteyen herkes bu ameliyatı olabilir mi?

-Öncelikle hastanın aşırı terlemesinin, başka bir hastalığa ait olmadığı ispatlanmış olmalıdır. (gerekli organ muayeneleri, tetkikleri ve konsültasyonları yapılarak)

- Diğer cerrahi olmayan tedavi seçeneklerini tamamlamış ve fayda görmediği tespit edilmiş hastalarda (genel anestezi almaya engel bir hal olmadığı tespit edildikten sonra), ameliyata karar verilir.

• ETS ameliyatı hangi durumlarda önerilmez?

- Daha önce göğüs cerrahisi ameliyatı geçirmişlere (ANCAK, çok rahatsız edici-sosyal hayatını ortadan kaldıracak düzeyde terlemesi olanlarda “açık ameliyat tekniği” gerekli muayene ve testler yapıldıktan sonra denenebilir) önerilmez

- Ameliyatta cerrahın görüş alanını engelleyebilecek düzeyde akciğer zarında yapışma ya da nedbeleşme yapan durumlarda (daha önce geçirilen torakotomi, torakoskopi; tek-akciğer solutmaya engel olan yangısal akciğer hastalığı ve/veya kalp hastalığı olanlarda; yoğun akciğer zarı yapışıklığı olanlarda) önerilmez

- Ameliyatı tolere edemeyecek diğer tıbbi problemleri olan hastalara (ileri düzeyde akciğer ve kalp yetmezliği olanlar) önerilmez

• Komplikasyonlar ve oranları nedir?

- Dengeleyici terleme: %40 - %80

- Yemekle (acı, baharat, soğan ve sarmısak) ilişkili terleme: %5 - %30

- Horner sendromu (göz kapağında düşme; çoğunlukla geçici olur ve 1-3 ayda düzelir): %0.8

- His kaybı: %1

- Pnömotoraks (göğüs boşluğunda hava): %1

- Ameliyat yerinde ağrı: %2

- Bradikardi (Kalp hızında %10 azalma): Hemen çoğu hastada (*EKG ile ameliyat öncesi kontrolde kalp hızının 50-60 atım/dk'dan yüksek olduğu görülmelidir)

- Eğer aşırı terleme, ETS ameliyatından sonra nüks ederse, ETS tekrar güvenle yapılabilir.

• Bir komplikasyon olursa geri dönüş şansı var mıdır?

- Geri dönüş şansı “klips-ETS” olgularında, ANCAK o da %10-20 arasındadır; klips de sempatik zincirde ezme etkisi ve nedbe dokusu oluşturarak zincir boyunca iletiyi engellemektedir. Geri dönüş bu nedenle beklendiği gibi yüksek oranda gerçekleşmemektedir.

- Keserek ya da ablasyon (yakarak) yapılan açık ya da kapalı ETS yöntemlerinde sempatik zincirin bütünlüğü koparıldığı/bölündüğü için bu teknikte geri dönüş söz konusu değildir.

• Tüm vücudumda genel bir aşırı terleme varsa, ETS ameliyatı uygulanabilir mi?

- Genel terleme için bir uygulama söz konusu değildir. Sadece bölgesel terleme (yüz, koltuk altı, el ve ayak) için ETS uygulamanın ispatlanmış yüksek başarı oranları vardır.

- Genel vücut terlemesinin muhtemelen başka bir nedeni vardır (tiroid, diyabet, kanser,..vb) ve bunun ayrıca daha detaylı olarak ilgili bilim dalları ve uzmanları tarafından araştırılması gerekmektedir.

• Ameliyat yapıldıktan bir süre sonra terlemenin tekrar başlaması olası mı?

- Ameliyattan 2-3 hafta sonrasında, geçici olan terleme boşalmaları olabilir. Kalıcı değildir.

- Genel başarı oranı %93-%98 arasında (ameliyattan sonraki 5 yıl için) değişik bilimsel raporlarda bildirilmiştir. Nüks oranları da buradan anlaşılacağı üzere beş yıl için %2-%7'dir. 12 yıllık takiplerde, %50'den fazla hastanın hala sonuçlardan memnuniyeti devam etmektedir.(3, 4)



Kaynaklar:
1- Chen HJ, Shih DY, Fung ST. Transthoracic endoscopic sympathectomy in the treatment of palmar hyperhidrosis. Arch Surg. 1994;129(6):630-633.
2- Harris J.P.; May J.; White G.; Stephen M.,”Technique and Anatomy of Endoscopic Thoracic Sympathectomy”, Cardiovascular Surgery, Volume 3, Supplement 1, September 1995 , pp. 5-5
3- Ann Thorac Surg 2009;88:238-245.
4- Interact CardioVasc Thorac Surg 2009;8:54-57; Ann Thorac Surg 2008;85:764-767; Ann Thorac Surg 2006;81:1048-1055